جرم‌انگاریِ حیوان‌آزاری…

حیوانات، بخش مهم و گسترده‌ای از طبیعت و محیط زیست را تشکیل می‌دهند و در برقراری توازن در نظام طبیعت، نقش موثر و غیرقابل انکاری دارند.

حیوانات مانند انسان ها از حقوق خاص خویش مانند حق حیات، حق درمان، حق آرامش، حق زیست جمعی، حق پرهیز از هر نوع خشونت، حق پرهیز از هرگونه نسل کشی، حق استفاده از حیات وحش و مانند آنها برخورداند و هرگونه تعدی و تفریط نسبت به آنها یا حقوق آنها، به منزلۀ نقض حقوق آنان به شمار رفته و ضروری است، مستوجب مسئولیت قانونی و جرم انگاری در قانون نیز باشد.
 
نظام حقوق حیوانات در ایران، برخلاف جوامع پیشرفته و کنوانسیون های بین المللی گسترده و متعدد و موجود، آغاز تحول و توجه خویش را نسبت به آنها گذرانده و قوانین و قواعد موضوعۀ مقرر در این نظام نسبت به حقوق حیوانات، بویژه از حیث مسئولیت کیفری مترتب بر حیوان آزاری و تعرض به سلامت و حیات آنها، رضایت بخش نبوده و تضمین کنندۀ حقوق طبیعی و قانونی آنها نیست، و همین مهم موجبات سوء استفاده هرچه بیشتر جامعه انسانی را نسبت به آنها فراهم آورده است.
 
حیوان آزاری در نظام تقنینی کشور، تاکنون در معنای خاص آن، جرم انگاری نشده است و اقدامات مقنن در زمینۀ حقوق حیوانات، حیات وحش و محیط زیست مرتبط با آن بسیار محدود بوده است. از بین رفتن و انقراض مستمر و مکرر بسیاری از گونه های گیاهی و جانوری مهم در کشور، عدم کارایی موثرِ نظام حقوقی و قانونی محیط زیست و حقوق حیوانات، خلاء قانونی شدید نسبت به حقوق محیط زیست و حقوق حیوانات و عدم جرم انگاری نسبت به حیوان آزاری مهم‌ترین این چالش‌ها هستند.

صرفنظر از مراتب یاد شده- کمیته حقوقی دیدبان، ضمن مذموم خواندن هر گونه ایذاء و آزار حیوانات به اشکال گوناگون، تکرار و تداوم روند تاسف بار سگ کشی در ایران و حیوان آزاری نسبت به گونه های جانوری را زنگ خطری جدی نسبت به وضعیت محیط زیست و حیات حیوانات در کشور برشمرد.

شکنجه و کشته شدن مادر توله خرس ها در مقابل دیدگان فرزندانش در سمیرم- کشتار گستردۀ پرندگان مهاجر و در معرض انقراض و خطر در فریدونکنار- کشتن بزمجه ای بیابانی در یکی از روستاهای شاهین شهر- سگ کشی تاسف بار با تزریق اسید در شیراز و سگ آزاری اخیر در کلاله گلستان نمونه های مشهود و بارزی از حیوان آزاری های گسترده و فزاینده در جامعه در سکوت توامانِ قانون و مسئولان به عنوان دستاورد عدم جرم انگاری حیوان آزاری در قانون و بازدارنده نبودنِ قوانین موجود نسبت به حقوق حیوانات بوده که به شدت، افکار عمومی را جریحه دار کرده است و موجبات تشویش اذهان عمومی و واکنش های شدید و فراگیر آنها را فراهم آورده است.
 
گرچه حیوان آزاری با صراحت در قانون، به ترتیبی که گذشت، جرم انگاری نشده است، اما سکوت مقنن در این باره، با توجه به گسترۀ فزایندۀ حیوان آزاری در جامعه و آثار مترتب بر آن در جهت تشویش اذهان عمومی و نیز متاثر شدن مردم و شهروندان از آنها و بر هم خوردن عملی و عینی نظم عمومی جامعه، رافع مسئولیت نظام قضایی در رسیدگی به این موضوع نخواهد بود و شایسته است به اصل ۱۶۷ قانون اساسی توجه داشت.
 
بر اساس این اصل «قاضی موظف است کوشش کند حکم هر دعوا را در قوانین مدّونه بیابد و اگر نیابد با استناد بر منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبر حکم قضیه را صادر نماید و نمی تواند به بهانه سکوت یا نقض یا اجمال یا تعارض قوانین مدّونه از رسیدگی به دعوا و صدور حکم امتناع ورزد».
 
ضرورت تغییر اساسی و همه جانبۀ رویکرد قوای سه گانه و خصوصاً، قوه مقننه در نظام تقنینی ایران نسبت به حقوق حیوانات، لزوم تصویب نظام جامع حقوق حیوانات در ایران، لزوم جرم انگاری حیوان آزاری به عنوان یکی از نخستین ضرورتهای اساسی حقوق حیوانات در ایران، ضرورت انطباق کلیه موازین حقوقی، قانونی، اجرایی و مدیریتی کشور نسبت به اصل ۵۰ قانون اساسی در جهت شناسایی، حفاظت، حمایت و تضمین همه جانبۀ حقوق اساسی مربوط به محیط زیست و حقوق حیوانات از سوی مردم و مسئولان و اشخاص حقیقی و حقوقی، بازنگری در قوانین جزایی ایران نسبت به حقوق محیط زیست و حقوق حیوانات و لزوم رفع خلاء های قانونی نسبت به حقوق محیط زیست و حقوق حیوانات در آن، ضرورت توجه به مطالبات عمومی مردم و شهروندان نسبت به حقوق حیوانات و حیوان آزاری های گسترده در کشور، در راستای نظم عمومی جامعه و مطالبات مستمر شهروندان، ‌ ضرورت ایجاد و تحقق نظام قضایی ویژه حقوق حیوانات(ایجاد دادسرا و شعب ویژه رسیدگی به حقوق حیوانات و دادگاه های ویژه رسیدگی به جرائم محیط زیست و حقوق حیوانات در کشور) و ضرورت حمایت از حق مشارکت و دخالت سازمان های مردم نهاد و سمن ها در جهت اعمال ماده ۶۶ اصلاحی مورخ ۲۴/۳/۱۳۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری(حق اعلام جرم سمن ها و سازمان های مردم نهاد نسبت به جرائم محیط زیستی و و شرکت در فرایند دادرسی کیفری…). لازمه تحقق این مهم در جرم انگاری حیوان آزاری بعنوان یکی از جرایم محیط زیستی و منابع طبیعی است.
 
صرفنظر از مراتب یاد شده- کمیته حقوقی دیدبان، ضمن مذموم خواندن هر گونه ایذاء و آزار حیوانات به اشکال گوناگون، تکرار و تداوم روند تاسف بار سگ کشی در ایران و حیوان آزاری نسبت به گونه های جانوری را زنگ خطری جدی نسبت به وضعیت محیط زیست و حیات حیوانات در کشور برشمرده که سبب متاثر شدن افکار عمومی و رسانه ها شده و مستوجب مسئولیت حقوقی و بین المللی دولت ایران و عاملین آن، حسب مورد خواهد شد.

پاسخ بدهید